ENTER: de podcast over cybersecurity
Enter is een podcast van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC). In vijf korte afleveringen vertelt host Yasmine Abiadh samen met NCSC’ers, cyberexperts en betrokkenen hoe zij een specifieke cybercrisis hebben meegemaakt. De podcast is bedoeld voor iedereen die zich bezighoudt of te maken heeft met digitale veiligheid: van MKB’er tot IT-professional, van securityspecialist tot bestuurder.
De podcast is te beluisteren op alle bekende platformen.
MKB onder digitaal vuur
In de eerste aflevering van Enter over cybersecurity voor het mkb spreken we met Melle Conradie, onderzoeksadviseur bij Ipsos I&O, en Joeri Nelemans, relatiemanager cybersecurity bij het NCSC. Melle brengt de cijfers: mkb'ers maken zich meer zorgen over brand dan over cybercriminaliteit en zedenken ‘bij mij valt niks te halen’. Joeri laat vanuit de praktijk zien waarom dat een gevaarlijke misvatting is. Cybercriminelen zoeken niet naar specifieke bedrijven, maar naar makkelijke doelwitten. En als jouw systeem een zwakke plek heeft, ben jij het doelwit – ongeacht hoe groot of klein je bedrijf is. Je hoort het in aflevering 1 van Enter - mkb onder digitaal vuur.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
In de tweede aflevering van Enter over cybersecurity voor het mkb hoor je het persoonlijke verhaal van Jack Ros, financieel directeur bij de Tom van Kuyk Groep, een Volvo-dealer met 110 medewerkers in Noord-Holland. Ongeveer drie jaar geleden kwam Jack op een normale vrijdagochtend binnen en zag zwarte schermen met een losgeldeis. Een ransomware-aanval. Alle systemen geblokkeerd. Een aflopende teller op het darkweb. Jack neemt ons mee door die eerste surreële momenten, het besluit om niet te betalen en het weekend waarin ze met zijn allen doorwerkten om het bedrijf te redden. Vijf dagen waren ze offline. Hoe hebbenze dat overleefd? En wat had hij vooraf anders gedaan? Je hoort het in aflevering 2 van Enter - mkb onder digitaal vuur.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
In de derde aflevering van Enter over cybersecurity voor het mkb kruipen we in de huid van de aanvaller. We spreken met Chester van den Bogaard, ethisch hacker die meer dan 50 kwetsbaarheden heeft gemeld bij het NCSC. Chester laat zien hoe verrassend eenvoudig het is om een slecht beveiligd mkb-netwerk binnen te dringen. Met tools die gewoon online beschikbaar zijn, krijg je binnen minuten toegang. Het gaat vaak niet om complexe hacks, maar om typische zwakke plekken: verouderde systemen, zwakke wachtwoorden, eenmedewerker die op een verkeerd linkje klikt. Chester deelt ook de quick wins: wat kun je vandaag nog implementeren om jezelf te beschermen? Je hoort het in aflevering 3 van Enter - mkb onder digitaal vuur.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
In de vierde aflevering van Enter over cybersecurity voor het mkb bespreken we wat je doet als het tóch misgaat. We spreken met Pim Takkenberg, algemeen directeur bij Northwave en voormalig politieman bij High Tech Crime. Pim voert professioneel onderhandelingen met cybercriminelen. Hij deelt zijn ervaringen: hoe verloopt zo'n eerste contact op het darkweb? Hoe betrouwbaar zijn criminelen in het nakomen van hun afspraken? En het grote dilemma: betaal je losgeld of niet? Pim legt uit wanneer betalen de juiste keuze kan zijn, maar ook waarom voorbereiding zo cruciaal is. Want de beste onderhandeling is die je nooit hoeft te voeren. Je hoort het in aflevering 4 van Enter - mkb onder digitaal vuur.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
In de vijfde en laatste aflevering van Enter over cybersecurity voor het mkb kijken we vooruit: hoe maak je je bedrijf structureel weerbaar? We spreken met Abram Schermer, directeur van Tien Security en Anthonie Drenth, cybersecurity-adviseur bij het NCSC. Samen bespreken ze de 5 basisprincipes voor veilig digitaal ondernemen: gebruik inzicht, maak bewustzijn, beveilig apparatuur, beveilig toegang en bereid incident voor. Anthonie legt uit waarom juist deze vijf principes de basis vormen. Abram laat vanuit de dagelijkse praktijk zien hoe mkb-bedrijven deze principes toepassen. De boodschap: ieder bedrijf kan vandaag beginnen met weerbaar worden. Je hoort het in aflevering 5 van Enter - mkb onder digitaal vuur.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
De NAVO-top: De grootste (digitale) veiligheidsoperatie ooit
In de eerste aflevering van Enter over de NAVO-top spreken we met Pieter-Jaap Aalbersberg, de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV). We spreken hem een maand voor de top, hij is op dat moment coördinator van alle samenwerkingsverbanden rondom de top. De voorbereidingen zijn al een jaar in volle gang. Hoe kijkt hij vooruit naar dit evenement? Welke dreigingen ziet hij in het fysieke en digitale domein? Hoe worden risico’s ingeschat en welke voorbereidingen zijn getroffen? Je hoort het in aflevering 1 van Enter over de NAVO-top.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
Yasmine spreekt NCSC’ers Sara en Olivier over hun rol in de voorbereidingen op de NAVO-top. Sara is adviseur crisisbeheersing en was lid van de expertgroep Cyber. Samen met de NCTV, de AIVD, de politie en de Koninklijke Marechaussee zette ze een sterke organisatie op voor tijdens de NAVO-top. Ze vertelt hoe samenwerkingsverbanden zijn versterkt en informatiestromen zijn verbeterd, maar ook over de werkwijze tijdens de top zelf en de inzet van reservisten binnen het NCSC.
Olivier is dreigingsanalist en bracht digitale dreigingen rondom de top in kaart. Ook stelde hij met verschillende experts scenario’s op waarmee organisaties zich nog beter voor kunnen bereiden op de NAVO-top. Hoe doe je dat en hoe worden ze gebruikt?
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts!
Een dag voor de NAVO-top bezoeken we Jeroen Schipper, Chief Information Security Officer bij de gemeente Den Haag. De spanning over de aanstaande top is al voelbaar in de stad. Jeroen ontvangt ons in een vrijwel leeg stadhuis en vertelt honderduit, over hoe de gastgemeente zich klaarmaakt voor dit grootschalig evenement en hoe de afgelopen dagen verlopen zijn.
Bestuursondersteuner Romke en communicatieadviseur Roger nemen ons op de eerste dag van de NAVO-top mee achter de schermen bij het NCSC. Hoe gaat het tot nu toe? Zijn er al cyberincidenten waargenomen? Hoe communiceren zij hierover met doelgroepen en de buitenwereld? En hoe voorkom je maatschappelijke onrust?
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts
Het is woensdagochtend 25 juni, dag 2 van de NAVO-top. Terwijl tientallen wereldleiders een paar kilometer verderop overleggen over het verhogen van de NAVO-norm, zijn op het kantoor van het NCSC tientallen mensen hard aan het werk om de digitale wereld in de gaten én veilig te houden. Demissionair minister van Justitie en Veiligheid, David van Weel, komt net terug van een bezoek aan de werkvloer van het NCSC en vertelt kort wat hij heeft gezien. Ook spreken we met vijf NCSC’ers zelf over hun bijzondere werkdag en de uitdagingen die ze zijn tegengekomen.
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts
Met directeur Matthijs Amelsfort (NCSC) en plaatsvervangend directeur Corine Schipper (NCSC) blikken we aan het einde van de NAVO-top terug. Alle regeringsleiders zijn op dat moment langzaam Nederland weer aan het verlaten. De grootste veiligheidsoperatie ooit voor Nederland zit er dus zo goed als op. Zijn ze tevreden over het verloop? Wat waren de grootste uitdagingen? Wat is hun indruk van de cyberweerbaarheid van Nederland? En welke lessen nemen ze mee voor de toekomst?
Luister nu naar Enter op Spotify en Apple podcasts
De quantumcomputer
Quantumcomputers. Ook in de wereld van cybersecurity kunnen we er niet omheen. We gebruiken encryptie om data onleesbaar te maken als deze onderweg is van A naar B. Bijvoorbeeld tijdens financiële transacties of bij staatsgeheime communicatie. De quantumcomputer maakt het mogelijk om deze data in no-time te ontsleutelen en leesbaar te maken, ook voor kwaadwillenden.
Zover is het gelukkig nog niet, maar we moeten ons nu al wel voorbereiden om gevoelige data veilig te houden voor vreemde ogen. Want de gevolgen kunnen groot zijn en een quick fix bestaat niet. In deze eerste aflevering van Enter spreken we met Robert Seepers (NCSC) en Thomas Attema (TNO en Centrum Wiskunde & Informatica) over quantumtechnologie, de quantumcomputer en cryptologie in relatie met cyberveiligheid.
Luister nu naar Enter Quantumcomputer op Spotify en Apple podcasts!
Wereldwijd investeren landen jaarlijks tientallen miljarden in quantumtechnologie. Alles om maar als eerste een werkende quantumcomputer te hebben. Welke positie heeft Nederland in deze quantumrace? En wat voor dreiging vormt de komst van de quantumcomputer, voor ons land?
In deze aflevering gaan we met Bas Dunnebier (AIVD) en Pieter Schneider (QvC-NL) dieper in op de kansen en dreigingen van de quantumcomputer voor de digitale weerbaarheid van Nederland. Korte- en langetermijn dreigingen komen aan bod, maar we bespreken ook nieuwe kansen, geopolitieke verhoudingen, gevoelige sectoren en standaarden voor post-quantum cryptografie.
Luister nu naar Enter Quantumcomputer op Spotify en Apple podcasts!
Gegevens die op dit moment nog voldoende beveiligd zijn, zijn dat na de komst van quantumcomputers mogelijk niet meer. Dit is een van de belangrijkste ontwikkelingen in de wereld van cybersecurity. De quantumcomputer staat sneller op de stoep dan veel mensen denken. Het is daarom belangrijk dat bedrijven en organisaties zich tijdig voorbereiden!
In deze derde aflevering van Enter vertellen Jessica Maes (NCSC) en Koen Sandbrink-Schuur (NCSC) welke concrete stappen bedrijven en organisaties kunnen en moeten nemen om quantumveilig te worden.
Luister nu naar Enter Quantumcomputer op Spotify en Apple podcasts!
Wat doen banken en overheden om te voorkomen dat, als de quantumcomputer er eenmaal is, gevoelige gegevens op straat komen te liggen of dienstverlening verstoord wordt? In deze aflevering bespreken we met ervaringsdeskundigen van twee Nederlandse organisaties welke stappen zij nu al zetten om hun data en diensten ook in de toekomst te beschermen?
Oscar Covers van de Nederlandse Vereniging van Banken en Gert-Jan Schutte van de Belastingdienst vertellen hoe zij het proces naar quantumveilige cryptologie zijn gestart. Waar staan ze nu in dit proces? Wat kwamen ze onderweg tegen en welke lessen kunnen ze met ons delen? Je hoort het in deze vierde aflevering van Enter!
Luister nu naar Enter Quantumcomputer op Spotify en Apple podcasts!
Dankzij de wetenschap kunnen we binnen 5 tot 15 jaar een werkende quantumcomputer verwachten. Terwijl wetenschappers hard werken om de quantumcomputer werkend te krijgen, kijken anderen al vooruit naar de zogenaamde post-quantumperiode. Op zoek naar oplossingen voor problemen die we nog niet helemaal kunnen overzien. En kansen die we nog niet kunnen bedenken.
In deze vijfde aflevering duiken nog dieper in de wetenschap achter de quantumcomputer en het nieuwe onderzoek dat daaruit voortvloeit, met onderzoeker Şeyma Irilmazbilek (NCSC) en hoogleraar Roland van Rijswijk-Deij (Universiteit Twente).
Luister nu naar Enter Quantumcomputer op Spotify en Apple podcasts!
De Crowdstrike-storing
Vrijdag 19 juli 2024. Computers op luchthavens, in ziekenhuizen en bij banken over de hele wereld weigeren dienst. Ze starten niet op, maar geven een blauw scherm, een zogenaamd blue screen of death. Dan weet je dat het menens is. In 5 korte afleveringen bespreken we de oorzaken, gevolgen en lessen van deze Crowstrike-storing.
Nadat de eerste berichten van serieuze verstoringen binnenkomen, wordt er bij het NCSC in een calamiteitenteam bij elkaar geroepen. Martijn Jonk van het NCSC vertelt aan host Yasmine Abiadh over de werkwijze die zijn team hanteert: feiten boven tafel, impact op Nederland in kaart brengen, handelingsperspectief bieden en vervolgens communiceren. Hoe doe je dat, als de media er bovenop zit?
Luister nu naar Enter Crowdstrike op Spotify en Apple podcasts!
Het lek is vrij snel boven water: een fout in een update van de Amerikaanse softwareleverancier Crowdstrike. Geen kwade opzet, maar wel flinke gevolgen in de fysieke wereld. Want ondertussen worden vluchten geannuleerd, spoedeisende hulpafdelingen gesloten en dienstverlening verstoord. Een oplossing was snel gevonden, maar bleek moeilijk uit te voeren voeren. Martijn Jonk vertelt welke impact de storing in de fysieke wereld had en hoe ondanks de ernst van verstoringen uiteindelijk het NCSC binnen 24 uur kon afschalen.
Luister nu naar Enter Crowdstrike op Spotify en Apple podcasts!
Ook het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem kreeg in de ochtend van 19 juli 2024 te maken met computers die weigerden op te starten. Bert Wierenga (crisiscoördinator) en Malou Peppelman (manager Zorg en Informatietechnologie) van het Slingeland Ziekenhuis vertellen hoe die dag voor hen verliep. Hoe bepaalde processen in het ziekenhuis verstoord werden en patiënten niet meer terecht konden op de spoedeisende hulp. Maar ook hoe ze dankzij een goede voorbereiding in staat waren om om de storing heen te werken en binnen 3 uur weer hun eerste hulp konden openen.
Luister nu naar Enter Crowdstrike op Spotify en Apple podcasts!
De Crowdstrike-storing had wereldwijde impact. Alles wat fout kon gaan, leek fout te gaan. Cybercrises als deze kunnen nooit helemaal worden voorkomen. Des te belangrijker om goed voorbereid te zijn. Anthonie Drenth van het NCSC vertelt dat het NCSC organisaties hierbij kan helpen en welke lessen we kunnen trekken uit dit incident.
- Herstel van een cyberincident, wat kun je zelf doen? https://www.ncsc.nl/wat-kun-je-zelf-doen/weerbaarheid/herstellen/herstel-van-een-cyberincident
- Routekaart risicomanagement: https://www.ncsc.nl/wat-kun-je-zelf-doen/routekaart-risicomanagement
- Basisprincipe 5: Bereid je voor op incidenten: https://www.ncsc.nl/wat-kun-je-zelf-doen/basisprincipes/bereid-je-voor-op-incidenten
- Incidentresponse: waar begin ik? | https://www.ncsc.nl/wat-kun-je-zelf-doen/weerbaarheid/reageren/incident-respons-waar-begin-ik
Luister nu naar Enter Crowdstrike op Spotify en Apple podcasts!
De wereldwijde Crowdstrike-storing was het gevolg van een fout, en gelukkig niet van een aanval van een kwaadwillende partij. Toch ligt een aanval alsnogop de loer. NCSC’er Bart van den Berg vertelt hoe bij een incident met wereldwijde impact hackers kansen ruiken: als het niet het uitbuiten van een kwetsbaarheid zelf is, kan er altijd nog ingespeeld worden op de heersende onrust. Roger Kaemingk legt uit dat dit ook invloed heeft op de manier waarop het NCSC communiceert.
Luister nu naar Enter Crowdstrike op Spotify en Apple podcasts!
NIS2
In deze speciale explainer-editie van Enter duiken we in NIS2. Voor duizenden organisaties in Nederland verandert er iets. Maar wat precies? In vier korte afleveringen bespreken we met experts van binnen en buiten het NCSC wat jij en jouw organisatie moeten weten.
We zoomen in op de registratieplicht, de meldplicht en de zorgplicht. Maar in deze eerste aflevering vertellen Remon Wiekeraad (NCSC) en Pieter van den Berg (NCTV) onder leiding van host Yasmine Abiadh wat de NIS2-richtlijn en de Cyberbeveiligheidswet zijn. En waarom die zo belangrijk zijn voor de digitale weerbaarheid van Nederlandse bedrijven en organisaties.
Luister nu naar Enter NIS2 op Spotify en Apple podcasts!
De Europese richtlijn NIS2 brengt een aantal rechten en plichten met zich mee. In deze aflevering zoomen we in op de registratieplicht: hoe weet je of je jouw organisatie moet registreren. Hoe doe je dat en levert het ook nog iets op?
Yasmine Abiadh bespreekt het met Mike Henschen, security specialist bij het NCSC en Marnix Dekker van het Agentschap voor Cyberbeveiliging van de Europese Unie, ENISA.
Luister nu naar Enter NIS2 op Spotify en Apple podcasts!
De Europese richtlijn NIS2 brengt rechten en plichten met zich mee, zoals de meldplicht. Valt jouw organisatie onder de NIS2-richtlijn en krijg je te maken met een cyberincident? Dan moet je dit melden. Het hoe en waarom van deze meldplicht bespreekt Yasmine Abiadh met Bouke van Laethem (NCSC).
Luister nu naar Enter NIS2 op Spotify en Apple podcasts!
In deze laatste aflevering van Enter NIS2 duiken we in de zorgplicht. Valt jouw organisatie onder de NIS2-richtlijn? Dan krijg je te maken meteen zorgplicht. Dit betekent dat je maatregelen moet nemen om de netwerk- en informatiesystemen van je eigen organisatie te beschermen. Hoe doe je dat? En waarom is dat belangrijk?
Yasmine Abiadh bespreekt het met Luuk Verdonk van het Digital Trust Center (DTC) en Aernout Reijmer, Senior Director Security bij ASML.
Luister nu naar Enter NIS2 op Spotify en Apple podcasts!
Cybersecurity en AI
In dit seizoen van Enter blikken we niet terug naar een cybercrisis, maar kijken we vooruit naar de impact van een belangrijke technologische ontwikkeling: de wijdverbreide beschikbaarheid van AI en het toenemende gebruik wereldwijd. Welke invloed kan dit hebben op onze digitale veiligheid?
Sinds de introductie van Chat GPT heeft iedereen het erover, maar AI bestaat al veel langer. En het wordt ook al langer toegepast, bijvoorbeeld in spellingscontrole, gezichtsherkenning, bij fraudeopsporing en netwerk- en eindpuntbeveiliging.
In deze eerste aflevering kijken we met NCSC’ers Robin Staa en Dion Koeze voorbij de hype naar de oorsprong van AI en de ontwikkelingen sindsdien. Hoe werkt AI? Wat kan er nu al met behulp van AI? En wat is er nog in ontwikkeling? Kortom, hoe volwassen ís AI nu eigenlijk?
Luister nu naar Enter Cybersecurity & AI op Spotify en Apple podcasts!
AI heeft nog geen grote cybercrisis veroorzaakt. Maar het geeft de wapenwedloop tussen cybersecurityspecialisten en kwaadwillenden wel een nieuwe dimensie. Welke gevolgen heeft de inzet van AI voor de digitale veiligheid van Nederland, nu en in de toekomst? Moeten we AI weren of juist omarmen? En wat zijn de gevolgen van die keuze?
In deze aflevering bespreken we met hoofd wetenschap en technologie Bas Dunnebier (AIVD) en dreigingsanalyst Juriaan Spierenburg (NCSC) de impact van AI op het cyberdreigingsbeeld.
Luister nu naar Enter Cybersecurity & AI op Spotify en Apple podcasts!
Het is haast onvermijdelijk dat je organisatie voor de afweging komt te staan: ga ik wel of geen AI gebruiken? Hoe maak je die afweging? Kun je de gevolgen wel overzien? Met welke wetten, regels en voorwaarden moet je rekening houden?
Daarover spreken we in deze aflevering met twee NCSC’ers: adviseur Simon Veen en onderzoek Dion Kroeze.
Luister nu naar Enter Cybersecurity & AI op Spotify en Apple podcasts!
Het creëren en verspreiden van desinformatie is dankzij AI makkelijker geworden. Welke gevolgen heeft dit in Nederland? Wat kan de overheid ertegen doen? En op welke manier heeft desinformatie te maken met cybersecurity?
Dat bespreken we met dreigingsanalist van het NCSC Robin Staa en met Jasper Kars (senior beleidsmedewerker data & AI) en Dorothy Adobea (senior beleidsmedewerker online desinformatie), beiden werkzaam bij het ministerie van Binnenlandse Zaken & Koninkrijksrelaties.
Luister nu naar Enter Cybersecurity & AI op Spotify en Apple podcasts!
Een ding is zeker: AI zal een belangrijke rol spelen in onze samenleving, voor zover het dat al niet doet. Dan kun je maar beter weten hoe je daar het beste mee om kunt gaan. Vanuit wet- en regelgeving maar ook vanuit menselijk oogpunt.
In deze aflevering spreken we met wetenschapper Francien Dechesne (Universiteit Leiden) en toezichthouder Huub Jansen (Rijksinspectie Digitale Infrastructuur) over verantwoorde omgang met AI, ethische dilemma’s en het belang van wetgeving en regulering.
Luister nu naar Enter Cybersecurity & AI op Spotify en Apple podcasts!
ISIDOOR: de grootste cyberoefening van Nederland
ISIDOOR is de grootste cyberoefening van Nederland. De organisatie is in handen van de NCTV en het NCSC. Ruim 120 organisaties oefenen drie dagen lang hun reactie tijdens een grootschalige cyber crisis.
In deze aflevering vertellen Hester Somsen (directeur Cybersecurity en plaatsvervangend NCTV) en Hans de Vries (directeur NCSC) over het belang van ISIDOOR: alleen met goede voorbereiding en door te oefenen, kan je de impact van een cyberaanval zo klein mogelijk houden. Bart van Wijnen (Senior Adviseur Crisispreparatie bij het NCSC) vertelt over de voorbereidingen en verwachtingen van de oefening. Welke samenwerkingen zijn essentieel tijdens een crisis? En waarom is het van zo groot belang dat deze oefening op nationaal niveau wordt uitgevoerd?
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter ISIDOOR: de grootste cyberoefening van Nederland op Spotify en Apple podcasts!
Op maandagochtend 13 november, de eerste dag van ISIDOOR, ontstond er verwarring op de IT-afdelingen van verschillende organisaties. Er werd een kwetsbaarheid ontdekt in een veelgebruikt softwaresysteem. Door heel Nederland ging men aan de slag om de oorzaken en gevolgen van deze kwetsbaarheid te ontdekken.
In deze aflevering spreken we Bart van Wijnen (NCSC), Luuk Dijkema (gemeente Den Haag) en Freek Bax (KPN) over de eerste reactie bij hun organisaties. Wat kwamen zij tegen? Waren ze goed voorbereid op een cybercrisis? En wat voorzien zij voor de komende dagen?
Ook gaan we langs op de werkvloer van het NCSC. We spreken daar met mensen en horen hun directe reactie en reflectie op de ontwikkelingen rondom ISIDOOR tijdens de eerste ochtend.
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter ISIDOOR: de grootste cyberoefening van Nederland op Spotify en Apple podcasts!
Op dag 2 van ISIDOOR wordt duidelijk dat een cybercrisis ook gevolgen kan hebben in de fysieke wereld. Doel is om de impact zo klein mogelijk te houden. Of dit lukt, verschilt per deelnemer aan deze cyberoefening. We gaan langs bij de gemeente Den Haag en spreken daar met verschillende medewerkers: hoe kan het dat bepaalde systemen bij hun niet meer werken, welke gevolgen heeft dit voor hun inwoners en hoe communiceer je daarover zonder paniek te veroorzaken?
We blikken terug op tweede dag van de fictieve crisis met Stephan Nelwan (NCSC), Astrid van Lieshout (gemeente Den Haag) en Dorien van Veen (KPN). Welke rol speelt (sociale) media en communicatie in een cybercrisis? Hoe bepaal je welke informatie je wel of niet deelt? En welke partijen werken samen tijdens een Nationale Crisisstructuur?
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter ISIDOOR: de grootste cyberoefening van Nederland op Spotify en Apple podcasts!
Dag 3 van ISIDOOR zal door de deelnemende organisaties niet snel worden vergeten. De gevolgen zijn immens en een deel van Nederland komt plat te liggen. Dat merken we ook op de werkvloer bij KPN. Daar werd om 14:00 in de middag opgeschaald naar code rood: het hoogste crisisniveau. Waarom gebeurde dit en welke besluiten moeten er dan worden genomen?
Daarna gaan we in gesprek met Herman Wiersema en Sanne van Rheenen uit het Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie. Want vanuit de overheid werd er naar het hoogste crisisniveau opgeschaald. Wat betekent het voor de organisaties en voor de maatschappij wanneer de Nationale Crisisstructuur wordt geactiveerd?
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter ISIDOOR: de grootste cyberoefening van Nederland op Spotify en Apple podcasts!
De oefening zit erop. We blikken terug op ISIDOOR met verschillende evaluaties achter de rug. In deze aflevering spreken we Hester Somsen (NCTV), Doenja Hagtingius (NCSC), Luuk Dijkema (gemeente Den Haag) en Freek Bax (KPN) over het verloop van de grootste cyberoefening van Nederland. Hoe kijken zij terug op deze drie dagen durende oefening? En welke waardevolle lessen zijn hieruit gekomen?
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter ISIDOOR: de grootste cyberoefening van Nederland op Spotify en Apple podcasts!
Wat zijn de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de digitale veiligheid van Nederland? Die vraag behandelden we vorig jaar in Enter. Ondertussen is het al twee jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Welke ontwikkelingen heeft het Nationaal Cybersecurity Centrum gezien? Bart van den Berg, coördinerend specialist bij het NCSC, vertelt over de toename van hacktivisme, angst voor ontwrichtende aanvallen, datalekken die worden ingezet als strategische wapens, en het opkomende gevaar van spionage.
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter de oorlog in Oekraïne op Spotify en Apple podcasts!
De oorlog in Oekraïne
Het is een jaar geleden dat Russische troepen Oekraïne binnenvielen. We hebben niet alleen een fysieke oorlog, ook online wordt er gevochten. Het NCSC hield al voor de Russische invasie in de gaten wat de mogelijke gevaren voor Nederland konden zijn.
“Doordat we steeds meer nieuwsberichten lazen over de mobilisatie van Russische troepen bij de grens met Oekraïne, voelden we steeds meer de noodzaak om zo snel mogelijk onze analyse uit te voeren.”
In deze aflevering nemen drie dreigingsanalisten van het NCSC, Bart van den Berg, Ivan Flos en Robin Vollebregt, ons mee naar de beginfase van de oorlog. Welke (doem)scenario’s werden door hen geschetst? En wanneer wisten zij dat deze scenario’s weleens werkelijkheid konden worden?
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter de oorlog in Oekraine op Spotify en Apple podcasts!
Niet alleen het NCSC houdt de dreigende situatie in Oekraïne nauwlettend in de gaten, ook de MIVD zit er bovenop. “Vanuit Rusland en China worden er dagelijks pogingen gedaan op het gebied van digitale spionage en sabotage. Het is een dagtaak om dat te onderzoeken en ons daar tegen te weren.”
In deze aflevering duiken we samen met Bart van den Berg, Ivan Flos en Robin Vollebregt van het NCSC en plaatsvervangend directeur Sebastiaan Reyn van de MIVD achter de cyberlinies van de oorlog in Oekraïne. Hoe kun je je weren tegen een cyberaanval van dit formaat? Hoe communiceer je de verschillende scenario's en welke maatregelen kunnen organisaties nemen wanneer de digitale veiligheid van Nederland op het spel staat?
Luister nu naar de tweede aflevering van Enter de oorlog in Oekraine op Spotify en Apple podcasts!
De oorlog tussen Oekraïne en Rusland speelt zich ook in de cyberwereld af. Niet gek volgens hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine: “Ons leven is doordrenkt van digitale communicatie. Dus ontkom je er in oorlogen en conflicten ook niet aan. Als je digitaal leeft, zal je uiteindelijk ook digitaal gaan vechten.”
In deze aflevering gaan dreigingsanalist Bart van den Berg en hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine in gesprek over de rol van cyber in de oorlog in Oekraïne. In hoeverre komen de ontwikkelingen die ze zien overeen met hun verwachtingen? En zijn de Russische aanvalstactieken succesvol?
Benieuwd naar de tijdlijn waar Bart het in deze aflevering over heeft? Die vind je hier.
Luister nu naar de derde aflevering van Enter de oorlog in Oekraine op Spotify en Apple podcasts!
De overheid is lang niet meer de enige partij die een bijdrage levert aan een digitaal conflict. Steeds vaker mengen commerciële bedrijven zich, bewust of onbewust. Zo maakten ook Microsoft en Slowaaks techbedrijf ESET de keuze om een bijdrage te leveren aan de digitale verdediging van Oekraïne tegen Rusland. “Het is een gekke mix van publieke en private actoren. De overheid kan het simpelweg niet meer alleen. En zo sta je als private onderneming ineens schouder-aan-schouder met overheden in een oorlog.”
In deze aflevering gaan we met Jelle Niemantsverdriet van Microsoft, Donny Maasland van ESET en hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine in gesprek over de rol van private actoren in een oorlog. Waarom zou je als privaat bedrijf je mengen in een conflict tussen overheden? En welke risico’s zijn er verbonden aan deelname aan een internationale oorlog?
Luister nu naar de vierde aflevering van Enter de oorlog in Oekraine op Spotify en Apple podcasts!
“Hacktivisten zijn eigenlijk burgers die zich digitaal mengen in een oorlog. Ze leggen geen verantwoording af. Dat hun rol steeds groter wordt in de oorlog tussen Oekraïne en Rusland is zorgwekkend en dit zouden we niet moeten nastreven.”
Hacktivisten zijn individuen die zich mengen in een digitaal conflict. Vaak voeren zij aanvallen uit vanuit een eigen ideologie en lang niet altijd met grote impact. Toch kunnen de gevolgen groot zijn: op het digitale slagveld, maar ook voor de persoonlijke omgeving van hacktivisten.
In deze aflevering gaan we met dreigingsanalist Robin Vollebregt en CTI specialist Pascal Beij van het NCSC, hoogleraar Cyber Warfare Paul Ducheine en Sebastiaan Reyn van de MIVD in gesprek over de toenemende rol van hacktivisten in conflicten als deze. Wat is een hacktivist eigenlijk? En welke invloed heeft hacktivisme op een cyberoorlog?
Luister nu naar de vijfde van Enter de oorlog in Oekraine op Spotify en Apple podcasts!
Pascal Beij verwijst in de podcast naar dit handelingsperspectief voor organisaties die zich willen beschermen tegen DDoS-aanvallen door hactivistische groeperingen.
Wat zijn de gevolgen van de oorlog in Oekraïne voor de digitale veiligheid van Nederland? Die vraag behandelden we vorig jaar in Enter. Ondertussen is het al twee jaar geleden dat Rusland Oekraïne binnenviel. Welke ontwikkelingen heeft het Nationaal Cybersecurity Centrum gezien? Bart van den Berg, coördinerend specialist bij het NCSC, vertelt over de toename van hacktivisme, angst voor ontwrichtende aanvallen, datalekken die worden ingezet als strategische wapens, en het opkomende gevaar van spionage.
Luister nu naar de zesde aflevering van Enter de oorlog in Oekraïne op Spotify en Apple podcasts!
De Log4j-crisis
Van onbekende logtool naar wereldwijde cybercrisis. ‘’Log4j bleek wereldwijd in duizenden systemen te zitten. Door deze kwetsbaarheid zouden kwaadwillenden Log4j kunnen gebruiken om servers en systemen binnen te dringen.’’ In deze korte introductie vertelt Roy Kokkelkoren, Senior IT security specialist bij het NCSC, over het begin van de Log4j crisis, wat Log4j nu precies inhoudt en hoe het heel Nederland plat zou kunnen leggen.
Luister nu naar de eerste aflevering van Enter op Spotify en Apple podcasts!
Het NCSC stuurt een high-high waarschuwing naar haar doelgroep. Onder andere de Kamer van Koophandel en Z-CERT ondernemen direct actie. “Cybercriminelen zitten niet stil tijdens het weekend en zeker niet tijdens kerst. Er was geen tijd te verliezen.” Twee weken zet de KvK al hun systemen uit. In deze aflevering duiken we samen met Pieter van Halenbeek van de Kamer van Koophandel, Steven Baardewijk van Z-CERT en Kees Verkade & Roy Kokkelkoren van het NCSC, in de beginfase van de Log4j-crisis. Hoe werd er gereageerd op de bedreigende, maar onzekere situatie? En hoe breng je de ernst van een crisis over zonder paniek te zaaien?
Luister nu naar de tweede aflevering van Enter op Spotify en Apple podcasts!
Het Log4j-doemscenario: een kwaadwillende partij dringt een systeem binnen en heel Nederland ligt plat. Dit was een van de scenario’s opgesteld door het calamiteitenteam van de NCSC. “Crisismanagement is omgaan met onzekerheid en inspelen op de dingen die je niet hebt voorzien. Een zekerheid is dat het nooit loopt volgens onze scenario's.” In deze aflevering gaan Kees Verkade en Martijn Jonk, beide onderdeel van het calamiteitenteam van het NCSC, dieper in op de crisisbestrijding van de Log4j-crisis. Hoe houdt het calamiteitenteam van het NCSC dan toch het hoofd koel? En hoe bescherm je je mensen tegen uitputting tijdens een opschaling die wekenlang duurt?
Luister nu naar de derde aflevering van Enter op Spotify en Apple podcasts!
De aanpak van het NCSC tijdens de Log4j-crisis wordt geprezen door experts en collega’s in binnen en buitenland. De Github die het NCSC ontwikkelde was een groot succes. Maar: 'De Log4j-crisis was een mooie eerste stap, maar nu moeten we daarop voortbouwen.’ In deze aflevering gaan we met Roy Kokkelkoren, senior security specialist, Jurriën Norder, buitenlandspecialist, en Steven van Baardewijk van Z-CERT in gesprek over de internationale rol van het NCSC tijdens de crisisbestrijding van de Log4j-crisis. Gorazd Božič, werkzaam bij het Sloveense NCSC, belt in om zijn ervaring te delen. Hoe groeide de Github uit tot dit succes? En wat betekent dit voor de internationale samenwerking van de toekomst?
Luister nu naar de vierde aflevering van Enter op Spotify en Apple podcasts!
“Een autoproducent zegt ook niet: het kan zijn dat dat de auto ontploft, dus je moet wel zelf dit en dat draadje nog even checken.” Om de kans op schade te verkleinen, moeten producenten verantwoordelijkheid worden gehouden voor de veiligheid van producten. Maar wie is verantwoordelijk wanneer duizenden mensen voortbouwen op een gratis stukje software? In deze aflevering gaan we met Jurriën Norder, Kees Verkade en Martijn Jonk, allen onderdeel van het calamiteitenteam bij het NCSC en Bibi van den Berg, hoogleraar Cybersecurity Governance, verder in op de toekomstige bestrijding van cybercrises. Wie is er verantwoordelijk? En hoe wordt deze verantwoordelijkheid genomen?
Luister nu naar de vijfde aflevering van Enter op Spotify en Apple podcasts!